Bebeklerin Dil Gelişimini Nasıl Destekleyebilirsiniz?
Çocuk Gelişimi Ebeveynlik Tüm Yazılar

Bebeklerin Dil Gelişimini Nasıl Destekleyebilirsiniz?

Bebekler, çevrelerinde konuşulan dilin seslerini duymaya daha anne karnında başlar ve doğduktan sonra da bu dili çok hızlı bir şekilde öğrenmeye devam ederler. Bireysel farklılıklar olsa da genel olarak yaklaşık iki yaş civarlarında geniş bir kelime dağarcıkları oluşur. Bu dönemde çocukların anladıkları kelime sayısı, söyleyebildikleri kelime sayısından fazladır.  2-3 yaş civarlarında kelimeleri birleştirerek düşüncelerini, isteklerini ifade edebilmeyi öğrenirler.  Anne-babaların en sık sordukları sorulardan biri de bebeklerinin dil, konuşma gelişimini desteklemek için neler yapabilecekleridir. Gelişimsel aşamalara göre bebeklerinizin dil gelişimi için yapabileceklerinizi şöyle özetleyebiliriz:

Doğumdan 3 Aya Kadar

Bu dönemde yeni doğmuş bebeğiniz sizi dikkatli bir şekilde dinliyor. Hatta zaman zaman sesler çıkararak sizin sesinizi taklit etmeye çalışıyor. Ona yardımcı olmak için:

  • Onunla bol bol konuşun. Ne dediğinizi anlamıyor olabilir, ama sizi dinlemeyi, yüzünüzdeki gülümsemeyi görmeyi çok seviyor.

  • Televizyonu kapalı tutun. Sessiz, sakin bir ortamda vakit geçirmesine dikkat edin. Böylece sakince sizi dinleyebilir ve kendi kendine ses çıkarma denemelerinde bulunabilir.

 

3-6 Ay Arası

Bebeğiniz insanların nasıl konuştuklarını öğrenmeye devam ediyor. Merakla sizi ve çevredeki insanları izliyor. Siz de:

  • Göz kontağı kurarak onunla konuşun. Şarkı söyleyin. Onu yakınınızda tutun.

  • Gülümseyin.

  • Çıkardığı seslere eşlik edin.

  • Sizin çıkardığınız sesi taklit etmeye çalışırsa, siz de tekrar edin.

  • Ona kitap okumak için erken değil. Kalın kapaklı, resimli bebek kitaplarını okuyabilir ya da beraber resimlerine bakabilirsiniz.

6-9 Ay Arası

Bu dönemde bebeğiniz ‘Babababa’, ‘Dadadadada’ gibi sesler çıkarmaya başlayabilir. Artık seslerle oynamayı çok seviyor.  Seslerin tonlarından, duyguları hissedebilir. Mutlu bir ses duyduğunda gülümseyebilir ya da yüksek ve öfkeli bir ses duyduğunda ağlayabilir.

  • Onunla ‘Ceeee’ oyunu oynayabilirsiniz. Ellerini açıp kapamayı, karşılıklı ceee yapmayı gösterebilirsiniz.

  • Ayna karşısında oyunlar oynayabilirsiniz. Aynada bu kim diye sorup, adını söyleyebilirsiniz. Gözlerini, kendi gözlerinizi ayna karşısında göstererek oyun oynayabilirsiniz.

  • Sorular sorabilirsiniz. ‘Ayıcık nerede?’ ‘Ayıcık burda’ gibi oyunları çok severler.

  • Kitap okumaya, nesne resimleri olan kelime kitaplarına bakmaya devam edebilirsiniz.

9-12 Ay Arası

Bebeğiniz bazı kelimelerin anlamlarını anlamaya başlar. Birisi ‘Anne nerede?’ diye sorduğunda, sizi odada aramaya başlayabilir. İstediği şeyleri ses çıkarıp parmağıyla gösterebilir. Kucağa alınmayı istediğinde bunu sesler çıkarıp kollarını size doğru açarak gösterebilir. Oynamak istediği oyuncağı size verip oynamak istediğini anlatabilir.  Onunla bol bol oyun oynamanız, beraber resimli kitaplara bakmanız gelişimini olumlu yönde etkileyecektir.

12-15 Ay Arası

Bu dönemde bebekler, kelimeler kullanmaya başlarlar. Bazen kelime yerine aynı nesne için aynı sesleri tekrar etmeye de başlayabilirler. Örneğin ‘su’ yerine ‘bububu’ diyebilirler. Bazı bebeklerin bu dönemde bir ya da iki kelimeyi kullanıp, 25 ya da daha fazla kelimeyi anlayabildiği görülmektedir. Bunu test etmek için bir nesnenin adını söyleyin, size göstermesini ya da vermesini isteyin. Bazen belirli bir nesne için bir kelime söylemeden de sizden bir şeyler isteyebilir. Bunu işaret parmağıyla göstererek, o yöne uzanarak ya da o nesneye bakıp sesler çıkararak yapabilir. Bu dönemde:

  • Kullandığınız, çevrenizdeki nesnelerin isimlerini söyleyin, ‘bardak’, ‘bebek’ gibi. Çocuğunuza tekrar etmesi için zaman verin. Ama zorlamayın.

  • Resimli nesne kitaplarına bakın. Resimleri gösterip isimlerini söyleyin. Sorular sorun. ‘Ayıcık nerde?’

  • Çocuğunuz nesnelerin ismini söylediğinde gülümseyin ve alkışlayın. Aynı kelimeyi kısa bir cümle içerisinde tekrar geçirin. ‘Kedi burada, evet, kedi’ gibi.

  • Çocuğunuzun konuşmak istediği konu hakkında konuşun. Anlatmak istediği ne varsa zaman vererek onu dinleyin.

  • Gündelik işleri yaparken ona sorular sorun-‘Hangi tişörtü istersin? Mavi? Sarı?’ ‘Meyve suyu mu, süt mü? ’gibi

  • Çocuğunuzun kullandığı kelimeleri cümle içerisinde kullanarak tekrar edin. Örneğin top mu dedi, ‘evet, büyük kırmızı top. Oynamak ister misin?’gibi.

  • Çocuğunuzun en sevdiği oyuncakları oyuna katın. ‘Ayıcık da topu yuvarlasın mı? Hooop yuvarladı!’

15 – 18 Ay Arası

Çocuğunuz, bu dönemde beden dili ile kelimeleri bir arada kullanmaya başlayacaktır. Örneğin sizi elinizden tutup kitaplığa götürüp, işaret parmağıyla bir kitabı gösterip, ‘oku’ diyerek sizden kitap okumanızı isteyebilir. Çocuğunuzun iletişim becerilerinin gelişimine şunları yaparak destek olabilirsiniz:

  • Onun gösterdiği ya da size verdiği şeyler hakkında sohbet edin. ‘Benden kitabı istiyorsun. Kitabı okuyalım mı? Bak bu sayfada bir kedicik var’ gibi.”

  • ‘Bana burnunu göster’, ‘İşte, burada’ gibi karşılıklı oyunlar oynayabilirsiniz. Bunu gözleri parmaklar, kulakları, saçları için de yapabilirsiniz.

  • Bir oyuncağı, o izlerken saklayıp bulmasında ona yardım ederek oyun oynayabilirsiniz.

18-24 Ay Arası

Bu dönemde çocuğunuz yönergeleri takip edebilmeye, kelimeleri birleştirerek kısa cümleler oluşturmaya başlayacaktır. ‘Anne gel’ ‘Top ver’ gibi. Ayrıca bu dönemde sembolik oyunlar oynayama başlayacak ve bu da dil gelişimine katkıda bulanacaktır.

  • Çocuğunuzdan yapabileceği gündelik şeyleri yapmasını isteyin. Mesela ayakkabılarını kendisinin getirmesini istemek, yönergeleri anlamasını ve alıcı dil becerilerinin gelişmesini destekleyecektir.

  • Ona çocuk şarkıları, tekerlemeler öğretin. Kitap okuyun.

  • Onu aile üyeleri, arkadaşlarınızla konuşması için cesaretlendirin. Mesela yeni oyuncağını onlara anlatmasını isteyin.

  • Sembolik oyunlarına katılın Oyuncak telefonla birbirinizi arayın. Bebekleri doyurun. Pelüş oyuncaklarla parti verin.

2-3 Yaş Arası

Bu dönemde çocuğunuzun dil gelişimi çok hızlanacak, kelime dağarcığı artmaya, daha uzun cümleler kurmaya başlayacaktır. Bir şeyin nerede olduğu gibi basit sorulara cevap vermeye başlayacak,  hatta 3 yaşları civarlarında ‘Acıkınca ne yaparsın?’ gibi daha karmaşık sorulara bile cevap verebilecek ve size bol bol soru soracaktır. Bu dönemde çocuklar işe gitme, yemek yapma, tamircilik gibi sembolik oyunlar oynamayı severler.

  • Ona adını, soyadını, yaşını söylemeyi modelleyerek öğretebilirsiniz.

  • Sayı sayma, şekillerin isimleri, büyük-küçüklük gibi kavramları oyunların içerisinde bol bol geçirip oyunla beraber öğrenmesini sağlayabilirsiniz.

  • Evet-hayır cevaplı sorular yerine açık uçlu sorular sorabilirsiniz. Bu onun fikirler üretmesine ve kendini ifade etmesine yardımcı olacaktır. ‘Bunlar ne güzel bebekler… Kaç tane bebek var? Ne yapacaklar sence?’. Bekleyip cevabını vermesini bekleyin. Eğer ihtiyaç olursa ona cevaplar önerebilirsiniz: ‘Parka mı gidecekler? Yoksa markete mi?’

  • Çocuğunuzdan en sevdiği kitaptaki hikayeyi anlatmasını isteyin. ‘O kediye ne olmuş?’ Okumak dil gelişimini hızlandırır. Bol bol kitap okuyun. Resimlerine beraber bakın.

  • Bol bol sembolik oyun oynayın. Hikayeleri canlandırmak, öğretmen, anne, doktor rolü oynamak dili kullanma ve öğrenme için bol bol fırsatlar verir.

  • Çocuğunuzun kimi zaman sessizliğe ihtiyacı vardır. Radyonun televizyonun kapalı olduğu sakince oynayabildiğiniz, şarkı söyleyebildiğiniz, konuşabildiğiniz zamanlar sağlamaya çalışın.

Bütün çocukların gelişimi, kendine has ve özeldir. Dil gelişiminde de bireysel farklılıklar yaşanabilir. Ancak eğer çocuğunuz göz kontağı kurmuyorsa, konuşma-iletişim becerileri gelişimsel aşamaların gerisinde ise mutlaka bir uzmana danışın.

 

You Might Also Like

DİL BECERİLERİNİ DESTEKLEYEN OYUNCAK ÖNERİLERİ

ÇOCUKLAR EV İŞLERİNE YARDIM ETMELİ Mİ?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Konusunda Doğru Bilinen Yanlışlar

Boşanma Çocuklara Nasıl Anlatılmalı?

Bebeğinizin İlk Yaşında Onun Gelişimini Desteklemek İçin Neler Yapabilirsiniz?

Daha Mutlu ve Sağlıklı Bir Aile Ortamı için 5 Öneri

ÇOCUKLAR DUDAKTAN ÖPÜLÜR MÜ?

Tuvalet Eğitimi

Televizyonun Çocuklar Üzerinde Etkileri

Bebeklikten Ergenliğe Sosyal ve Duygusal Gelişim

ÇOCUKLARDA KAYGI BOZUKLUKLARI

Çocuğunuza Cep Telefonu Almadan Önce Kendinize Sormanız Gereken 4 Soru

Çocuklarda Öfkeli Davranışlar

Dikkat Becerilerini Destekleyici Oyunlar

Bebeğinizin İlk Yaşındaki Gelişimi

AĞLAYAN BEBEK NASIL SAKİNLEŞTİRİLİR?

BEBEKLERE UYKU ALIŞKANLIĞI NASIL KAZANDIRILIR?

MUTLU ÇOCUKLAR YETİŞTİRMEK İÇİN 10 İPUCU

Okula Başlayan Çocuk Psikolojisi

Erken Çocukluk Dönemi Neden Çok Önemlidir?

ÇOCUKLAR NEDEN YALAN SÖYLER?

Ödül ve Ceza? Çocuklara Doğru Davranışlar Kazandırmak için 21 Öneri

Çocukların İnatçı Davranışları ile Nasıl Baş Edersiniz?

OKULA DÖNÜŞ: DAHA GÜZEL BİR BAŞLANGIÇ İÇİN İPUÇLARI

ÇOCUKLARINIZI KARŞILAŞTIRMA YAPMADAN BÜYÜTÜN

Ergenlik Döneminde Ailelere Tavsiyeler

ÇOCUĞUNUZUN DİL GELİŞİMİNİ NASIL DESTEKLERSİNİZ?

İNDİGO ÇOCUKLAR GERÇEKTEN VAR MI?

DEHB ile Başa Çıkmak için Ailelere 6 Öneri

Çocukların Potansiyel Yetenekleri Nasıl Keşfedilir?

Özel Dersler, Kurslar, Aktiviteler: Teşvik mi Ediyoruz, Yoksa Zorluyor Muyuz?

DİKKAT EKSİKLİĞİ ve HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU

Çocuklar için Doğru Oyuncak Seçimleri

ÇOCUKLARDA UTANGAÇLIK

ÇOCUKLAR NEDEN UYUMAK İSTEMEZ?

Çocuğunuzun Sizi Gerçekten Dinlemesini Nasıl Sağlarsınız?

Bebeğinizin İlk Yaşı için Oyuncak Rehberi  

Çocukluk Döneminde Tikler

Kardeşler Neden Kavga Eder?

Yaşasın Tatil! Şimdi Oyun Zamanı

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir