Tuvalet Eğitimi
Çocuk Gelişimi Ebeveynlik Tüm Yazılar

Tuvalet Eğitimi

Yaz mevsimi ile beraber tuvalet eğitimi sezonu da açıldı. Yazın çocukların kat kat giyinmemesi, yıkanan çamaşırların kolayca kuruması, temizliğin ve kontrolün nispeten daha kolay olması sebebiyle yaz, tuvalet eğitimi için en çok tercih edilen mevsimdir.

Peki, bu eğitim nasıl verilmelidir? Nelere dikkat etmek gerekir? Öncelikle şunu hatırlatmakta fayda var: tuvalet eğitimi, her çocukta aynı hız ve zamanlamada gerçekleşmez. Kimi çocuk, bir hafta içerisinde tamamen gece ve gündüz bezini bırakırken, kimisinin ise her ikisini de bırakması haftalar alabilir. Bazı çocuklarda da tuvalet eğitimi sonrasında kazalar uzun süre devam edebilir. Bu yüzden tuvalet eğitimi, kimi çocuklar için çok kolay, kimisi için daha zorlu bir süreçtir. Ebeveynlerin sabırlı ve olumlu yaklaşımları bu dönemin çok daha rahat atlatılmasını sağlar. Bu nedenle çocuğunuzun hazır olması kadar sizin de hazır olmanız, sabırlı bir şekilde tuvalet eğitimini verebilmeniz açısından büyük önem taşır.

  • İlk ve en önemli soru: Çocuğunuz tuvalet eğitimine hazır mı?

Tuvalet eğitimi için çocukların, hazır oldukları belirli bir yaş yerine, bir yaş aralığı vermek daha doğrudur. Bazı çocuklar tuvalet eğitimine hazır olduklarının işaretlerini 18 aylıktan itibaren vermeye başlarlar. Kimisi bu işaretleri 2-2 buçuk yaşlarında, kimisi ise 3 yaş civarlarında göstermeye başlar. Yani bu konuda kişisel farklılıklar, çok fazladır. Genelleme yaparak 1,5-3 yaş arasındaki dönemin tuvalet eğitimi için uygun olduğunu söyleyebiliriz.

Peki, çocuğunuzun hazır olduğuna dair işaretler nelerdir?

  • Yürüyebiliyor ve oturabiliyor.

  • Kendi başına bir şeyleri tamamlamayı seviyor. Daha bağımsız davranıyor.

  • Tuvalet ilgisini çekiyor, birilerinin tuvalete gidip geldiğinin farkında ve merak ediyor.

  • Bezi 2 saat kadar kuru kalabiliyor. Sabahları kuru bezle uyanabiliyor.

  • Kelime ya da işaretlerle çişini, kakasını yaptığını size söylüyor. (Eğer yapmadan önce haber veriyorsa çok daha hızlı bir şekilde öğrenecektir.)

  • Bez takmaktan rahatsız oluyor, kirlendiğinde çıkartmaya çalışıyor.

  • Pantolonunu indirip kaldırabiliyor.

  • ‘Topu babana ver’ gibi basit yönergeleri uyabiliyor.

Çocuğunuzun hazır olması için bütün bu işaretleri aynı anda göstermesi gerekmez. Ama genel hatları ile çocuğunuzun bu özelliklerin çoğuna sahip olması, tuvalet eğitimine başlamak için doğru zaman olduğunu gösterebilir.

  • Eğitime başlamadan önce nelere dikkat edelim?

Eğer çocuğunuzun tuvalet eğitimine başlamaya hazır olduğunu düşünüyorsanız, öncelikle karar vermeniz gereken, doğrudan tuvalete mi, yoksa önce lazımlığa sonra tuvalete mi alıştırmayı tercih edeceğiniz. Her ikisinin de kendisine göre avantajları vardır. Lazımlığa alışmak, taşınabilir olduğu için daha kolaydır. Ayrıca klozete göre daha sevimlidir. Doğrudan klozete alışmak ise çok daha etkin bir yoldur. Klozet mi, lazımlık mı kararını vermekte önemli olan, size ve çocuğunuza hangisinin daha uygun olduğudur.

Eğer kararınızı klozetten yana kullanacaksanız, çocuğunuzun çıkıp oturabilmesi için küçük bir tabure ya da basamağa ve de rahat oturabilmesi için klozet oturağına ihtiyacı olacağını unutmayın. Tuvaletini yaparken ayaklarını bu basamak ya da tabureye koymak ve klozet oturağında güvenli bir şekilde denge kurarak oturmak, çocuğunuzun rahat etmesini ve daha kolay alışmasını sağlayacaktır.

Başlamadan önce dikkat etmeniz gereken bir diğer önemli nokta da, tuvalet eğitiminin taşınma, kardeşinin doğumu gibi önemli gelişmelerle aynı döneme denk gelmemeleridir. Çünkü bu gibi gelişmeler, çocuğun hayatındaki düzeni tamamen değiştireceği için adapte olması çok daha zorlaşabilir. Tuvalet eğitimini, çocuğun düzenli bir rutinin olduğu dönemde vermek daha doğru olacaktır.

Son hazırlıklar:

  • Çocuğunuza tuvalete gitmek için kullanacağı kelimeleri öğretin: çiş, kaka, tuvalet gibi

  • Çocuğunuzun lazımlık ya da klozette oturmasını sağlayarak alışmasını sağlayın.

  • Tuvaletiniz gelince tuvalete gittiğinizi, tuvaletin bu işe yaradığını anlatın.

  • Beslenme düzenine çok dikkat edin. Bol su içmesini ve lifli besinler yemesini sağlayın. Tuvalet eğitimi sürecinde kabız olması, tuvalet eğitimini zorlaştıracağı için bu konuda dikkatli olun.

  • Her çocuğun kendi hızında öğrendiğini, zorlamanın çok daha kötü sonuçlara sebep olabileceğini unutmayın. Eğer çocuğunuz hazır değilse, doğru zamanı bekleyin.

  • Tuvalet eğitimi başlıyor!

Eğitime başlamak için evde olduğunuz, dışarıya çıkmayı planlamadığınız bir günü seçebilirsiniz.

Zamanlama

  • İlk gün en önemli nokta, çocuğunuza artık bez takmadığını, tuvaleti gelince lazımlık ya da klozete gideceğini anlatıp belirli aralıklarla tuvalete götürmektir. Genel olarak çocuğunuzun kakasını ne zaman yaptığı biliyorsanız, örneğin kahvaltıdan sonra, onu bu sürelerde tuvalete götürmeniz çok önemlidir.

  • Tuvalette çişinin, kakasının gelmesini beklerken yanında kalıp onunla sohbet edebilirsiniz, şarkı söyleyebilirsiniz. Önemli olan çocuğun bu süreyi mutlu bir şekilde, stres olmadan geçirmesidir.

  • Çocuğunuz çişini, kakasını yapmadıysa yapana kadar tuvalette bekletmek ceza gibi algılanacağı için, tuvalette geçirilen süreyi çok uzatmamak, çocuğu zorlamamak önemlidir.

Cesaretlendirme

  • Çocuğunuzun çabasını övün. Klozete oturmasını, beklemesini, ilk denemelerini mutlaka ‘çok güzel oturdun, denedin’ gibi sözlerle destekleyin. Çocuğunuz aşama kaydettikçe, geçtiği adımlara olan övgüyü yeni edindiği becerilere yöneltin. Örneğin ‘bu kez çişin olduğunu sen haber verdin, harikasın, çok iyi öğreniyorsun’ gibi.

  • Çocuğunuza tuvalete gitmesini hatırlatırken zamanlamalarınıza dikkat edin. Sürekli tekrar etmeniz ve zorlamanız çocuğun baskı altında hissetmene sebep olabilir ve bu yüzden tuvalete gitmeyi reddedebilir..

  • Başarılı olduğu her adımı, yavaş da olsa mutlaka övün.

  • Kolay giyip çıkarılabilen kıyafetler seçin. Islandığını fark etmesini sağlayın.

  • Eğer arada kazalar olursa, sabırlı olun. Çocuklar öğrenirken mutlaka kazalar olur. Çocuğa kızmadan, konuyu çok uzatmadan, ‘bir dahaki sefere tuvalete yaparsın, daha dikkatli olursun’ diye açıklayın.

Dışarıda

Her ne kadar tuvalet eğitiminin başında evde olmaya çalışsanız da mutlaka dışarı çıkmanız gereken zamanlar olacaktır. Bu zamanlarda dikkat etmeniz gereken temel noktalar:

  • Gittiğiniz yerde mutlaka önce tuvaletin yerini öğrenin. Alışveriş merkezi, lokanta gibi yerlerde çocuğunuza tuvaletin yerini gösterip, gitmek isteyip istemediğini sorun.

  • Yanınıza bolca yedek kıyafet alın. Kirli kıyafetler için de torbayı unutmayın.

  • Çocuğunuz anaokuluna gidiyorsa mutlaka tuvalet eğitimine başladığınızı haber verin. Böylece onlar da size yardımcı olabilirler.

Kazaları en aza indirmek için:

Hemen her çocuk tuvalet eğitiminde kazalar yaşar. Çocuğunuz altına kaçırdığı zamanlar çok üzülüyorsa, ona bunun olabileceğini, daha dikkatli olarak zamanla azalacağını, kendini üzmemesini sakin bir şekilde anlatın. Kazaları azaltmak için de:

  • Çocuğunuz tuvalete gitmek istediğinde mutlaka bekletmeden götürün.

  • Oyuna daldığı ve tuvalete uzun süre gitmediğinde gitmesi gerekebileceğini hatırlatın.

  • Uzun bir etkinlik öncesi ya da dışarı çıkmadan önce mutlaka tuvalete gitmesini sağlayın.

  • Eğer lazımlık kullanıyorsanız, lazımlığın ulaşılabilir bir yerde olmasına dikkat edin.

  • Uyumadan önce mutlaka tuvalete götürün ve yatmadan bir süre önce çok fazla sıvı içmemesine dikkat edin. Her çocukta durum farklı olabilir, o yüzden yatmadan önceki sıvı alımını ve uykuda çişinin gelme zamanlarını iyi takip edin. Unutmayın bu konuda her çocuk farklıdır. Sizin gözlemleriniz çok önemlidir.

Eğer tuvalet eğitimi, düşündüğünüzden daha uzun sürüyorsa, sabırlı olmaya ve çocuğunuzun çabasını desteklemeye devam edin. Fazlaca stresli olmak çocuğu daha çok zorlayabilir ve tuvalete gitmekten çekinmesine sebep olabilir. Yolunda gitmeyen bir şeyler olduğunu düşünüyorsanız, mutlaka doktorunuza danışın ya da bir uzmandan destek almaktan çekinmeyin.

You Might Also Like

Çocukların İnatçı Davranışları ile Nasıl Baş Edersiniz?

Bebeğinizin İlk Yaşındaki Gelişimi

Çocuklarda Öfkeli Davranışlar

ÇOCUKLAR DUDAKTAN ÖPÜLÜR MÜ?

ÇOCUKLAR EV İŞLERİNE YARDIM ETMELİ Mİ?

AĞLAYAN BEBEK NASIL SAKİNLEŞTİRİLİR?

Ödül ve Ceza? Çocuklara Doğru Davranışlar Kazandırmak için 21 Öneri

Bebeklerin Dil Gelişimini Nasıl Destekleyebilirsiniz?

ÇOCUĞUNUZUN DİL GELİŞİMİNİ NASIL DESTEKLERSİNİZ?

Okula Başlayan Çocuk Psikolojisi

Bebeğinizin İlk Yaşı için Oyuncak Rehberi  

Kardeşler Neden Kavga Eder?

Yaşasın Tatil! Şimdi Oyun Zamanı

Televizyonun Çocuklar Üzerinde Etkileri

Çocukların Potansiyel Yetenekleri Nasıl Keşfedilir?

DİL BECERİLERİNİ DESTEKLEYEN OYUNCAK ÖNERİLERİ

Özel Dersler, Kurslar, Aktiviteler: Teşvik mi Ediyoruz, Yoksa Zorluyor Muyuz?

ÇOCUKLAR NEDEN YALAN SÖYLER?

Bebeklikten Ergenliğe Sosyal ve Duygusal Gelişim

Çocuğunuzun Sizi Gerçekten Dinlemesini Nasıl Sağlarsınız?

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Konusunda Doğru Bilinen Yanlışlar

Çocukluk Döneminde Tikler

Ergenlik Döneminde Ailelere Tavsiyeler

OKULA DÖNÜŞ: DAHA GÜZEL BİR BAŞLANGIÇ İÇİN İPUÇLARI

ÇOCUKLAR NEDEN UYUMAK İSTEMEZ?

Erken Çocukluk Dönemi Neden Çok Önemlidir?

İNDİGO ÇOCUKLAR GERÇEKTEN VAR MI?

DİKKAT EKSİKLİĞİ ve HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU

Daha Mutlu ve Sağlıklı Bir Aile Ortamı için 5 Öneri

MUTLU ÇOCUKLAR YETİŞTİRMEK İÇİN 10 İPUCU

Çocuğunuza Cep Telefonu Almadan Önce Kendinize Sormanız Gereken 4 Soru

DEHB ile Başa Çıkmak için Ailelere 6 Öneri

ÇOCUKLARDA KAYGI BOZUKLUKLARI

Boşanma Çocuklara Nasıl Anlatılmalı?

ÇOCUKLARINIZI KARŞILAŞTIRMA YAPMADAN BÜYÜTÜN

Dikkat Becerilerini Destekleyici Oyunlar

Çocuklar için Doğru Oyuncak Seçimleri

ÇOCUKLARDA UTANGAÇLIK

BEBEKLERE UYKU ALIŞKANLIĞI NASIL KAZANDIRILIR?

Bebeğinizin İlk Yaşında Onun Gelişimini Desteklemek İçin Neler Yapabilirsiniz?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir